Stanowisko pracy

Właściwa organizacja stanowisk pracy zapewnia łatwe i bezpieczne wykonywanie pracy oraz ogranicza niepotrzebny wysiłek a także stanowi ochronę pracownika przed obrażeniami i szkodliwymi wpływami występującymi w przemyśle drzewnym.
Miejsca obsługi maszyn oraz same maszyny powinny być dobrze oświetlone. W miejscach zaciemnionych można składować materiały, wyroby i odpady.
Pomieszczenia pracy – wymagania ogólne
Obiekty budowlane, w których znajdują się pomieszczenia pracy, powinny spełniać wymagania dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, bezpieczeństwa użytkowania, bezpieczeństwa pożarowego oraz ochrony środowiska. Układ funkcjonalny powinien być dostosowany do rodzaju prowadzonej działalności i liczby zatrudnionych pracowników.
Budowę nowych, modernizację lub rozbudowę dotychczasowych obiektów powinno się prowadzić na podstawie projektu pozytywnie zaopiniowanego pod względem zgodności z wymaganiami:
• bezpieczeństwa i higieny pracy (przez rzeczoznawcę do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy – uprawnionego przez Głównego Inspektora Pracy),
• ochrony przeciwpożarowej (przez właściwą ze względu na lokalizację komendę Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej lub rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych),
• higieniczno-sanitarnymi (przez rzeczoznawcę do spraw higieniczno-sanitarnych – uprawnionego przez Głównego Inspektora Sanitarnego).

O zamiarze przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego należy powiadomić:
• Państwową Inspekcję Pracy
• Państwową Inspekcję Sanitarną
• Inspekcję Ochrony Środowiska
• Państwową Straż Pożarną,
które powinny wydać oświadczenie o braku sprzeciwu lub uwag co do przyszłego użytkowania obiektu.
Do użytkowania obiektu budowlanego można przystąpić po zawiadomieniu ww. organów, jeżeli w terminie 14 dni od doręczenia zawiadomienia o zakończeniu budowy i zamiarze użytkowania obiektu nie zgłosiły sprzeciwu lub uwag.
Pomieszczenia pracy i ich wyposażenie powinny zapewniać pracownikom bezpieczne i higieniczne warunki pracy. W szczególności powierzchnia i wysokość pomieszczeń pracy powinny być dostosowane do rodzaju wykonywanej pracy, stosowanych technologii oraz czasu przebywania pracowników w tych pomieszczeniach.
Minimalna wysokość pomieszczeń, jeżeli mogą występować w nich czynniki szkodliwe dla zdrowia – powinna wynosić 3,3 m w świetle. W pomieszczeniach pracy czasowej, tj. takich, w których pracownicy przebywają od 2 do 4 godzin w ciągu jednej doby, dopuszcza się wysokość pomieszczenia wynoszącą co najmniej 2,5 m w świetle.

Kubatura i powierzchnia pomieszczeń: na każdego pracownika jednocześnie zatrudnionego w pomieszczeniach stałej pracy powinno przypadać co najmniej 13 m3 wolnej objętości pomieszczenia oraz co najmniej 2 m2 wolnej powierzchni podłogi, nie zajętej przez urządzenia techniczne, sprzęt itp.
Wymiary otworów drzwiowych (bram) powinny umożliwiać swobodny przejazd środków transportu wewnętrznego wraz z ładunkami oraz przejście ludzi. Dojścia do bram i drzwi powinny być stale wolne, a pomiędzy pomieszczeniami nie powinno być progów.

Podłogi w pomieszczeniach pracy powinny być: równe i z materiału nie wytwarzającego pyłu, niepalnego i będącego złym przewodnikiem ciepła. Podłogi powinny być systematycznie zraszane (w celu zmniejszenia stężenia pyłu w powietrzu i zwiększenia wilgotności pyłu, trocin, wiórów).
Wentylacja: we wszystkich pomieszczeniach produkcyjnych zakładów przetwórstwa drewna należy zapewnić wentylację naturalną i mechaniczną. Wentylację naturalną mogą stanowić odpowiednio usytuowane otwory okienne, dachowe oraz kanały wentylacyjne. W pomieszczeniu pracy oprócz wentylacji naturalnej należy stosować wentylację mechaniczną nawiewno-wywiewną (ogólną i miejscową). W pomieszczeniach zagrożonych wybuchem urządzenia wentylacyjne powinny być wykonane w sposób przeciwwybuchowy.

W pomieszczeniach stolarni, gdzie występuje dużo pyłu drzewnego wentylacja ogólna może okazać się niewystarczająca i powinno się zastosować wentylację miejscową (odciągi wiórów). Szacuje się, że na każdy m2 powierzchni pomieszczenia pracy powinno się doprowadzić, co najmniej 18 m3 powietrza na godzinę.
Ze względu na możliwość znacznego obniżenia skuteczności pracy całej instalacji należy unikać nieprzemyślanych zmian, np. dowolnego dołączania do niej nowo instalowanych obrabiarek. Wskazane jest wyposażenie pomieszczeń pracy w odkurzacze przemysłowe – usuwanie nagromadzonego pyłu szczotką lub sprężonym powietrzem nie powinno być stosowane.

Oświetlenie: w pomieszczeniach stałej pracy, tj. takich, w których pracownik przebywa co najmniej 4 godziny dziennie, powinno być zapewnione oświetlenie naturalne. Oznacza to, że w takim pomieszczeniu powinny być otwory (okna, świetliki), które umożliwiają bezpośredni dopływ światła dziennego. Wielkość tych otworów powinna być adekwatna do powierzchni pomieszczenia (stosunek powierzchni otworów okiennych lub dachowych do powierzchni podłogi powinien wynosić co najmniej 1:8 — oznacza to, że na l m2 otworu powinno przypadać nie więcej niż 8 m2 powierzchni podłogi). W innych pomieszczeniach, gdzie nie ma stałych stanowisk pracy, ten stosunek może wynosić 1:12.

W przypadku oświetlenia naturalnego powinna być zapewniona możliwość otwierania okien i świetlików z poziomu podłogi oraz bezpiecznego mycia lub czyszczenia szyb zarówno od wewnątrz, jak i od zewnątrz. Niekorzystnym zjawiskiem związanym z oświetleniem naturalnym jest olśnienie przez promienie słoneczne. Aby temu zapobiec można stosować szyby ze szkła rozpraszającego, żaluzje lub zasłony.
Pomieszczenia pracy powinny mieć również oświetlenie elektryczne ogólne, a w przypadku dużego obciążenia pracą wzrokową, dodatkowe oświetlenie miejscowe. Minimalne natężenie oświetlenia elektrycznego zależy od rodzaju pomieszczenia i wykonywanych czynności.
Właściwe oświetlenie ogólne i miejscowe ma znaczący wpływ na bezpieczne wykonywanie prac stolarskich. Zmniejsza zagrożenie wypadkowe, zmęczenie wzroku i napięcie nerwowe, a także poprawia samopoczucie pracowników oraz wydajność i jakość ich pracy.

Przy oświetleniu elektrycznym należy zapewnić równomierność i odpowiednie natężenie oświetlenia. Natężenie oświetlenia w stolarniach powinno wynosić, co najmniej:
• 200 lx -przy „zgrubnych” pracach ręcznych i przecinaniu piłą,
• 300 lx -przy dokładniejszych pracach ręcznych, jak klejenie, równanie, wygładzanie, okleinowanie, obsłudze obrabiarek, w modelarniach itp.,
• 500 lx -przy pracach wykończeniowych, jak np. polerowanie.
Należy tak dobrać źródła światła i ich położenie, aby zapobiec olśnieniu oraz efektowi stroboskopowemu, powodującemu złudzenie, że narzędzie (frez, wał nożowy) jest nieruchome, chociaż w rzeczywistości wiruje.
Oświetlenie mieszane nie jest korzystne, chyba że występuje znaczna różnica natężenia pomiędzy oświetleniem sztucznym a światłem naturalnym.
W pomieszczeniach pracy powinny być zainstalowane urządzenia grzewcze. W pomieszczeniach produkcyjnych należy utrzymywać temperaturę dostosowaną do rodzaju wykonywanej pracy, lecz nie niższą niż 14 °C. Wybór urządzeń grzewczych nie może być przypadkowy, np. w pomieszczeniach warsztatowych, gdzie są stosowane substancje i materiały palne, nie wolno stosować urządzeń grzewczych z otwartym paleniskiem, np. piecyków.

Wymogi BHP dla obiektów budowlanych

Obiekty budowlane wraz ze związanymi z nimi urządzeniami budowlanymi należy projektować i budować zgodnie z zasadami wiedzy technicznej i prawa budowlanego (t.j. Dz. U. 2006 r. nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), zapewniając:

  • spełnienie wymagań podstawowych dotyczących:
  • bezpieczeństwa konstrukcji,
  • bezpieczeństwa pożarowego,
  • bezpieczeństwa użytkowania,
  • odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska,
  • ochrony przed hałasem i drganiami,
  • oszczędności energii i odpowiedniej izolacyjności cieplnej przegród;
    warunki użytkowe zgodne z przeznaczeniem obiektu, w szczególności w zakresie:
    • zaopatrzenia w wodę i energię elektryczną oraz, odpowiednio do potrzeb, w energię cieplną i paliwa, przy założeniu efektywnego wykorzystania tych czynników,
    • usuwania ścieków, wody opadowej i odpadów;
  • warunki bezpieczeństwa i higieny pracy;
  • niezbędne warunki do korzystania z wybudowanych obiektów użyteczności publicznej przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich;
  • odpowiednie usytuowanie obiektów na działce budowlanej;
  • odpowiednie dostosowanie obiektów do rodzaju prowadzonej działalności oraz liczby zatrudnionych pracowników;
  • poszanowanie, występujących w obszarze obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej

Budowę nowych, modernizację lub rozbudowę dotychczasowych obiektów powinno prowadzić się na podstawie projektu pozytywnie zaopiniowanego pod względem zgodności z wymaganiami:

  • bezpieczeństwa i higieny pracy (przez rzeczoznawcę do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy – uprawnionego przez Głównego Inspektora Pracy),
  • ochrony przeciwpożarowej (przez właściwą ze względu na lokalizację komendę Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej lub rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych),
  • higieniczno – sanitarnymi (przez rzeczoznawcę do spraw sanitarno- higienicznych – uprawnionego przez Głównego Inspektora Sanitarnego).

Utrzymanie obiektu budowlanego

Zarządca lub właściciel obiektu zobowiązany jest do prowadzenia Książki Kontroli Obiektu. Książka ta prowadzona jest w celu odpowiedniego utrzymania stanu obiektu.

Kontrole, które przeprowadza się w ramach wpisów w książce to:

Co roku przeprowadza się kontrole stanu konstrukcji budynku, elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu,, instalacji gazowej, kominowej, wentylacyjnej, urządzeń przeznaczonych do ochrony środowiska (wod-kan).

Co pięć lat przeprowadza się oględziny stanu budynku pod względem ochrony przeciwporażeniowej, instalacji elektrycznej, instalacji odgromowej, uziomów, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia.

Dwa razy w roku należy przeprowadzać kontrole obiektu o powierzchni przekraczającej 2000 m2 lub posiadającej powierzchnię dachu przekraczającą 1000 m2 (do 31 maja i 30 listopada).

Każdorazowo w przypadku zagrożenia stanu technicznego budynku np. ze względu na wpływ warunków atmosferycznych.

Okresowej, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego kotłów, z uwzględnieniem efektywności energetycznej kotłów oraz ich wielkości do potrzeb użytkowych:
a) co najmniej raz na 2 lata – opalanych nieodnawialnym paliwem ciekłym lub stałym o efektywnej nominalnej wydajności ponad 100 kW,
b) co najmniej raz na 4 lata – opalanych nieodnawialnym paliwem ciekłym lub stałym o efektywnej nominalnej wydajności 20 kW do 100 kW oraz kotłów opalanych gazem;

Okresowej, co najmniej raz na 5 lat, polegającej na ocenie efektywności energetycznej zastosowanych urządzeń chłodniczych w systemach klimatyzacji, ich wielkości w stosunku do wymagań użytkowych o mocy chłodniczej nominalnej większej niż 12 kW.

Ocena i korygowanie stanowisk pracy
Badanie ergonomiczne

Pojęcie diagnozy wywodzi się z greckiego słowa diagnosis, oznaczającego rozpoznanie.

Charakterystycznym zabiegiem metodycznym diagnozy jest proces analizy, czyli rozłożenie badanego obiektu lub zjawiska na czynniki składowe oraz szczegółowe badanie tych „wyizolowanych” czynników w celu zidentyfikowania przyczyn obserwowanych skutków.

Zakres ergonomicznych badań diagnostycznych w ujęciu tematycznym dotyczy wszystkich cząstkowych zagadnień, związanych z działaniem systemu człowiek – obiekt techniczny w określonym otoczeniu i nadsystemie.

W przedmiotowym dotyczy wszystkich obiektów technicznych, z którymi człowiek ma styczność w trakcie wykonywania określonych działań:

  • używa ich do wykonywania pracy, przemieszczania się, komunikowania się
  • z innymi ludźmi, spełniania funkcji życiowych, wypoczynku, rekreacji itp.;
  • są one obiektem jego działań np.: naprawiana maszyna, obrabiany materiał;
  • są elementami otoczenia systemu, np. czynniki środowiska pracy, sprzęty

Podstawowym celem diagnozowania ergonomicznego jest określenie poziomu ergonomicznej jakości systemu człowiek – obiekt techniczny w czasie jego eksploatacji.

Wszystkie znane metody ergonomicznej oceny stanowisk pracy lub projektów i prototypów urządzeń technicznych opierają się na tej samej koncepcji metodologicznej: ocena zaprojektowanego rozwiązania technicznego dokonywana jest przy użyciu określonej listy kontrolnej dopiero wówczas, gdy rozwiązanie ma postać skończoną i proces projektowania całości lub znacznego fragmentu zadania został zakończony.

Diagnoza ergonomiczna dotyczy zagadnień głównie z zakresu:

-psychologii inżynieryjnej (np. konstrukcja i rozmieszczenie urządzeń sygnalizacyjnych i sterowniczych),

-fizjologii pracy (pozycje ciała przy pracy, biomechanika ruchów),

-antropometrii (relacje przestrzenne pomiędzy ciałem człowieka a obiektem technicznym).

Ważną rolę odgrywają dane dotyczące granic tolerancji organizmu ludzkiego na środowiskowe warunki pracy, np. dopuszczalne wartości poziomów drgań i hałasu,
wpływ mikroklimatu na gospodarkę cieplną organizmu, wpływ jakości oświetlenia na wydajność pracy, wpływ promieniowania elektromagnetycznego oraz zanieczyszczeń powietrza na zdrowie i samopoczucie.

Diagnoza w ergonomii dotyczy relacji jakie zachodzą pomiędzy poszczególnymi członami układu człowiek-obiekt techniczny – otoczenie lub układu jako całości.

Jest źródłem informacji o anatomicznych, fizjologicznych i psychicznych cechach i potrzebach użytkownika.

Przedmiotem diagnozy ergonomicznej są:

  • cechy człowieka i biologiczne skutki pracy,
  • maszyny i urządzenia,
  • materialne środowisko pracy,
  • stanowiska pracy.

Celem diagnozy ergonomicznej w odniesieniu do obciążeń człowieka w procesie pracy i biologicznych skutków pracy jest ustalenie:

  1. Cech człowieka określających możliwości jego adaptacji do warunków technicznych, organizacyjnych i społecznych, w jakich musi on funkcjonować tj.:
    • właściwości energetyczne: sprawność biologiczna organizmu, temperament i motywacja (wytrzymałość, niezawodność, potrzeby, oczekiwania itp.),
    • zdolności regulacyjne: odbiór i przetwarzanie informacji, pamięć i uwaga, cechy myślenia i decyzji (w tym inteligencja i uzdolnienia),
    • umiejętności wynikające z ogólnego wykształcenia, kwalifikacji zawodowych, kultury technicznej, wrażliwości estetycznej i etycznej, systemu wartości.
  2. Relacji energetycznych między zapotrzebowaniem energetycznym obiektu technicznego, a możliwościami człowieka i jego wydajnością.
  3. Relacji informacyjnych między obiektem i człowiekiem w procesie sterowania.
  4. Optymalnego obciążenia pracą przez ustalenie jego dolnych i górnych granic, które byłyby akceptowane przez człowieka w określonej sytuacji pracy.

W przypadku diagnozy obiektów technicznych chodzi o stwierdzenie stanu dostosowania członu technicznego do potrzeb i możliwości człowieka.

Podstawowe problemy diagnozy ergonomicznej koncentrują się wokół następujących problemów:

  • relacji przestrzennych między obiektem technicznym i jego elementami, a cechami antropometrycznymi i biomechanicznymi człowieka,
  • budową i rozplanowaniem układów kontrolno-sterowniczych,
  • formą ekspozycji i identyfikacji sygnałów,
  • warunkami percepcji informacji,
  • budownictwa mieszkaniowego i komunalnego (wnętrz i ich wyposażenia, wykończenia, estetyki, zagospodarowania),
  • urządzeń rekreacyjnych i sportowych,
  • środków transportu i komunikacji,
  • planowania przestrzennego i urbanistyki,
  • wytworów i aparatury powszechnego użytku.

Diagnoza materialnego środowiska pracy pozwala na rozpoznanie aktualnych warunków pracy i dotyczy takich parametrów, jak: mikroklimat, hałas, wibracje, zanieczyszczenie powietrza, promieniowanie elektromagnetyczne.

Dokonywana jest ona na podstawie pomiarów istniejących stężeń lub natężeń danego czynnika. W diagnozie środowiska pracy ważną rolę odgrywają:

  • relacje między zakłócającymi czynnikami środowiska, a możliwościami i odpornością człowieka,
  • zmiana wydajności pracy ludzkiej pod wpływem skumulowanego działania zewnętrznych czynników zakłócających,
  • ustalenie środowiskowych warunków pracy (oświetlenia, wentylacji, temperatury, natężenia hałasu, stopni zapylenia itp.)


Stała poprawa warunków pracy w zakładzie może być osiągnięta przez diagnozę ergonomiczną stanowisk roboczych rozumianych jako system realizujący określone funkcje i działający w określonym otoczeniu.

Diagnoza systemu musi zatem dotyczyć:

  • optymalnych warunków środowiska pracy człowieka, który jest słabszym i mniej odpornym elementem systemu,
  • technicznego wyposażenia stanowiska pracy – w postaci maszyn, narzędzi, urządzeń, przyrządów itp.,
  • organizacji pracy na stanowisku.


Celem diagnozy ergonomicznej stanowisk pracy jest zatem zidentyfikowanie elementów systemu, ich wzajemnych relacji oraz analiza i ocena, aby działanie stanowisk przy wykonywaniu określonych zadań przebiegało sprawnie, bez szkody dla człowieka i bez negatywnych zmian w otoczeniu.

Podstawowe problemy diagnozy ergonomicznej stanowisk pracy obejmują:

  • proces pracy, technologię, organizację, transport (tempo, obciążenia, monotonię, rotację, przerwy itp.),
  • obciążenia psychiczne i fizyczne,
  • ostre zagrożenia życia i zdrowia,
  • przestrzeń pracy,
  • pozycję przy pracy,
  • monotonię i monotypię pracy,
  • dokładność ruchów i algorytm czynności,
  • podział funkcji między człony układu,
  • rozwiązania techniczne mające wpływ na warunki środowiskowe.

Polskie i zagraniczne doświadczenia w zakresie tworzenia metod oceny organizacji stanowisk roboczych oraz zastosowania ich w praktyce podzielono na następujące grupy:

  • metody badań ankietowych,
  • listy kontrolne (check-list),
  • metody badań testowych,
  • metody analizy sieciowej,
  • metody bilansowe.


Najbardziej znaną i uznaną przez II Kongres Międzynarodowego Towarzystwa Ergonomicznego jest lista opracowana przez zespół pod kierunkiem G.C. Burgera, tzw. Lista Kontrolna Ergonomicznej Analizy Układów (Ergonomic System Analysis Check-list, w skrócie ESAC).

Nazywana jest ona Listą Dortmundzką i jest od szeregu lat podstawą badań praktycznych oraz rozważań teoretycznych, dotyczących analiz ergonomicznych.

Lista ta miała charakter kwestionariusza, zawierającego 323 pytania podzielone na dwie grupy:
135 pytań ogólnych

188 pytań szczegółowych.

Odegrała ona ważną rolę jako wzorzec podejścia do badań ergonomicznych i na jej podstawie powstało w następnych latach wiele wyspecjalizowanych i udoskonalonych list kontrolnych.

W 1968 r. opracowana została unowocześniona wersja listy kontrolnej, oznaczona symbolem CET II.

W skład tej listy wchodzi:

11 pytań ogólnych (oznaczonych cyframi rzymskimi),

68 pytań podstawowych (oznaczonych literą A i kolejnymi cyframi arabskimi),

138 pytań szczegółowych typu B,

99 pytań szczegółowych typu C,

45 pytań szczegółowych typu D.

Wszystkie pytania podzielono na sześć grup, dotyczących:

Przestrzeni pracy.
Metod pracy.
Obciążeń czynnikami środowiskowymi.
Organizacji pracy.
Obciążenia czynnościowego i całkowitego.
Wydajności układu.

Ergonomia stanowiska komputerowego
Wyposażenie stanowiska pracy oraz sposób jego rozmieszczenia nie może powodować podczas pracy nadmiernego obciążenia układu mięśniowo-szkieletowego i (lub) wzroku oraz być źródłem zagrożeń dla pracownika.

  1. OŚWIETLENIE zapewniające komfort pracy:

– oświetlenie dzienne i elektryczne

– poziom natężenia oświetlenia ok. 500 lx

– należy ograniczyć olśnienie bezpośrednie oraz odbiciowe przez stosowanie opraw oświetleniowych, instalowanie żaluzji lub zasłon w oknach.

  1. POZIOM HAŁASU

– do pracy umysłowej bez mechanicznych i elektrycznych źródeł hałasu: 45-50 dB/A

– do prac biurowych: 55-60 dB/A

– do prac dyspozytorskich (callcentre): 65-70 dB/A

  1. MIKROKLIMAT

– wilgotność względna powietrza pomieszczeń przeznaczonych do pracy z monitorami min. 40%.

– temperatura min. 18º (optymalnie 20-24°C zimą i 23-26°C latem),

– wymiana powietrza: mechaniczna – wymuszenie przepływu powietrza z prędkością ok. 0,1 m/s. (wymiana nie odczuwana jako przeciąg) lub naturalna – przy braku klimatyzacji pomieszczenia powinny być często, co 3-4h wietrzone, zwłaszcza w okresie grzewczym,

  1. STANOWISKO PRACY

– wysokość pomieszczenia min. 3m (war. 2,5m)

– min. 13m3 wolnej objętości pomieszczenia

– min. 2m2 wolnej powierzchni podłogi

– podłoga gładka, wykładzina antyelektrostatyczna,

– dostateczna przestrzeń pracy, pozwalająca na umieszczenie wszystkich elementów w zasięgu,

– swobodny dostęp do stanowiska,

– przejścia min. 60 cm szerokości,

– odległości między sąsiednimi monitorami powinny wynosić min. 0,6 m,

– odległość między pracownikiem i tyłem sąsiedniego monitora min. 0,8 m

  1. MONITOR EKRANOWY

– znaki na ekranie wyraźne i czytelne, obraz na ekranie stabilny, jaskrawość i kontrast znaku na ekranie łatwe do regulowania,

– regulacje ustawienia monitora min. 20° w tył i 5° w przód oraz obrót min. 120° (po 60° na boki),

– ekran pokryty warstwą antyodbiciową lub wyposażony w odpowiedni filtr,

– w razie potrzeby oddzielna podstawa monitora lub regulowany stół (dostosowanie stanowiska do indywidualnych cech antropomorficznych prac.),

– ustawienie monitora względem źródeł światła powinno ograniczać olśnienie i odbicia światła,

– odległość oczu pracownika od ekranu monitora powinna wynosić 400÷750 mm.

  1. KLAWIATURA

– powinna stanowić osobny element wyposażenia podstawowego stanowiska pracy,

– konstrukcja klawiatury powinna umożliwiać użytkownikowi przyjęcie pozycji, która nie powodowałaby zmęczenia mięśni kończyn górnych podczas pracy, odpowiednia wysokość, regulacja kąta nachylenia w zakresie 0÷15°,

– powierzchnia klawiatury matowa, a znaki na klawiaturze powinny być kontrastowe i czytelne.

  1. BIURKO

– konstrukcja stołu powinna umożliwiać dogodne ustawienie elementów wyposażenia stanowiska pracy, w tym zróżnicowaną wysokość ustawienia monitora ekranowego i klawiatury, szerokość i głębokość stołu powinna zapewniać:

– wystarczającą powierzchnię do łatwego posługiwania się elementami wyposażenia stanowiska i wykonywania czynności związanych z rodzajem pracy,

– ustawienie klawiatury w odległości min. 100mm od przedniej krawędzi stołu,

– ustawienie elementów wyposażenia w odpowiedniej odległości od pracownika, to jest w zasięgu jego kończyn górnych, bez konieczności przyjmowania wymuszonych pozycji,

– powierzchnia blatu stołu powinna być matowa, najlepiej barwy jasnej.

Wysokość stołu oraz siedziska krzesła powinna być taka, aby zapewniała:

– naturalne położenie kończyn górnych przy obsłudze klawiatury, z zachowaniem min. kąta prostego między ramieniem i przedramieniem,

– odpowiedni kąt obserwacji ekranu monitora w zakresie 20°÷50° w dół (licząc od linii poziomej na wysokości oczu pracownika do linii poprowadzonej od jego oczu do środka ekranu), górna krawędź ekranu monitora nie powinna znajdować się powyżej oczu pracownika,

– odpowiednią przestrzeń do umieszczenia nóg pod blatem stołu.

Jeśli przy pracy istnieje konieczność korzystania z dokumentów, stanowisko należy wyposażyć w uchwyt na dokumenty, posiadający regulację ustawienia wysokości, pochylenia oraz odległości od pracownika. Uchwyt na dokument powinien znajdować się przed pracownikiem – między ekranem monitora i klawiaturą – lub w innym miejscu – w pozycji minimalizującej uciążliwe ruchy głowy i oczu.

  1. KRZESŁO

– stabilne, podstawa co najmniej pięciopodporowa z kółkami jezdnymi,

– wymiary oparcia i siedziska zapewniające wygodną pozycję ciała i swobodę ruchów,

– regulacja wysokości siedziska w zakresie 400÷500 mm, licząc od podłogi,

– regulacja wysokości oraz pochylenia oparcia w zakresie 5° do przodu i 30° do tyłu,

– mechanizmy regulacji wysokości siedziska i pochylenia oparcia powinny być łatwo dostępne i proste w obsłudze oraz tak usytuowane, aby regulację można było wykonywać w pozycji siedzącej,

– wyprofilowanie płyty siedziska i oparcia odpowiednie do naturalnego wygięcia kręgosłupa i odcinka udowego kończyn dolnych,

– możliwość obrotu wokół osi pionowej o 360°,

– podłokietniki.

  1. PODNÓŻEK

– na życzenie pracownika, gdy wysokość krzesła uniemożliwia pracownikowi płaskie ustawienie stóp na podłodze

– kąt pochylenia w zakresie 0°÷15°

– wysokość powinna być dostosowana do potrzeb pracownika,

– powierzchnia podnóżka nie powinna być śliska, a sam podnóżek nie powinien przesuwać się po podłodze podczas używania.

  1. OPROGRAMOWANIE

– odpowiednie do przewidzianego zadania,

– dostosowane do poziomu wiedzy i doświadczenia pracownika, wyświetlające informacje w formie i tempie odpowiednim dla pracownika,

– systemy komputerowe muszą zapewniać przekazywanie pracownikom informacji zwrotnej o ich działaniu,

– bez wiedzy pracownika nie można dokonywać kontroli jakościowej i ilościowej jego pracy.

  1. PRZERWY W PRACY

– obsługującym komputer zaleca się przerwy w pracy na odpoczynek wzroku i zmianę pozycji – po każdej godzinie pracy 5 minut przerwy (zaleca się wykorzystanie przerwy na ćwiczenia relaksacyjne) lub łączenie prac nie obciążających wzroku i wykonywanych w innej pozycji (przy nie przekraczaniu godziny pracy przy obsłudze monitora),

  1. OKULARY KORYGUJĄCE WZROK

– pracodawca ma obowiązek zapewnić okulary korygujące wzrok, zgodne z zaleceniem lekarza, jeżeli wyniki badań okulistycznych przeprowadzonych w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej wykażą potrzebę ich stosowania podczas pracy przy obsłudze monitora ekranowego (w praktyce stosuje się, że pracodawca pokrywa koszty szkieł korekcyjnych parametrach przepisanych przez lekarza, oraz robocizny, natomiast wysokość dofinansowania do oprawek odpowiada co najmniej kosztowi opraw standardowych).